Lo Âu Của Bạn Không Phải Do Ai Khác — Và Đây Là Tin Tốt

*BS.CK2 Tô Quang Định | Phòng khám Bác sĩ Gia đình Sài Gòn*

Trong phòng khám, hầu như tuần nào bác sĩ Tô Quang Định cũng nghe những câu tương tự: “Tôi bị stress vì sếp dí deadline.” “Tôi lo âu vì chồng căng thẳng.” “Tôi mất ngủ vì con cái ngỗ nghịch.” Câu trả lời của ông luôn nhất quán — và thường khiến bệnh nhân ngạc nhiên: “Nếu anh chị nghĩ như vậy, anh chị sẽ bị stress suốt đời.”

Lo Âu Đến Từ Đâu? Theo BS.CK2 Tô Quang Định, tất cả sự lo âu, căng thẳng, dằn vặt của chúng ta đều bắt nguồn từ ba nguồn gốc căn bản.

**Nguồn gốc thứ nhất là bản năng sinh tồn.** Từ thời nguyên thủy, con người cần sợ hãi để tồn tại — sợ thú dữ, sợ thiên tai, sợ những gì đe dọa tính mạng. Bản năng này hình thành trong não bộ và vẫn còn nguyên đến hôm nay. Vấn đề là trong xã hội hiện đại, não bộ của chúng ta không phân biệt được giữa “bị cọp rượt” và “lo về KPI cuối tháng” — nó phản ứng giống nhau: chống đối hoặc bỏ chạy. Kết quả là chúng ta lo âu về những thứ mà thực ra không đe dọa tính mạng, nhưng não lại xử lý như thể chúng ta đang trong nguy hiểm thật sự.

**Nguồn gốc thứ hai là bản ngã xã hội.** Xã hội có những định chế — người thành công, người trí thức, người con có hiếu, người giám đốc giỏi. Những chuẩn mực này không xấu; chúng giúp xã hội vận hành. Nhưng khi chúng ta “khoác” những chuẩn mực đó lên bản thân và muốn mọi người công nhận mình theo đúng chuẩn mực đó — bản ngã hình thành. Và bản ngã rất dễ bị tổn thương. Một câu chê nhẹ cũng đủ làm chúng ta lo âu, tức giận, hoặc sụp đổ.

**Nguồn gốc thứ ba mang tính tâm linh nhưng rất thực tế:** sống không thuận theo quy luật tự nhiên của vũ trụ. Quy luật ở đây không phức tạp như nghe. Đơn giản là: ban ngày suy nghĩ nhiều, lo âu nhiều → đêm tiềm thức bùng phát → không ngủ được. Ăn uống mất cân bằng, lối sống thiếu vận động → cơ thể rối loạn. Sống trái nhân quả → chuốc hậu quả vào thân.

Sự Thật Khó Nghe — Và Tin Tốt Đi Kèm Từ ba nguồn gốc trên, BS. Tô Quang Định rút ra một kết luận quan trọng: **tất cả những lo âu, căng thẳng, dằn vặt của chúng ta đều do chính chúng ta tạo ra cho mình — không phải ai khác.** Ông kể câu chuyện phòng kế toán: nhân viên làm đến 12 giờ đêm vì deadline, trách sếp dí. Ông hỏi: “Tháng có 30 ngày, tại sao 29 ngày trước không làm dần, để ngày 30 mới làm?” Deadline không phải do sếp tạo ra — mà do chính nhân viên không quản lý thời gian từ trước. Đây là tin khó nghe. Nhưng đồng thời là tin tốt nhất mà người bị lo âu có thể nhận được. Vì nếu lo âu do người khác tạo ra — bạn không có quyền lực gì để thay đổi. Nhưng nếu lo âu do chính mình tạo ra — bạn là người duy nhất có thể hóa giải nó. Và nếu lo âu do mình tạo ra được — thì hạnh phúc cũng do mình tạo ra được. Thiền sư Thích Nhất Hạnh gọi đó là “chế tác năng lượng hạnh phúc.” Chúng ta có khả năng chế tác cả hai — lo âu lẫn hạnh phúc. Tùy chúng ta chọn tạo ra cái gì.

Bước Đầu Tiên Để Hóa Giải Nhận ra nguồn gốc lo âu của mình đang nằm ở đâu — đó là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Bạn đang lo vì bản năng sinh tồn bị phóng đại (lo về bệnh tật, nguy cơ tưởng tượng)? Vì bản ngã bị tổn thương (sợ người ta đánh giá, sợ thất bại)? Hay vì lối sống đang trái với quy luật tự nhiên (suy nghĩ ban ngày quá nhiều khiến đêm không ngủ được)? Khi nhìn thấy được nguồn gốc — bạn đã bắt đầu quá trình hóa giải. Không phải bằng cách chống lại lo âu. Mà bằng cách hiểu nó, nhìn nhận nó, và dần dần không để nó chi phối mình nữa.

*Chương trình Huấn Luyện Thân Tâm — Lắng Tâm Giảm Lo Âu

* *Phòng khám Bác sĩ Gia đình Sài Gòn |

129 Nguyễn Sơn, Q. Tân Phú, TP.HCM* *Zalo: 0775 916 530 | Livestream miễn phí: 22:00 thứ 2 – thứ 6*